Radyatör Nedir, Nasıl Çalışır?
0 İzlenme
Video Özeti
Radyatör (halk arasında petek), ısıtma tesisatında dolaşan sıcak suyun ısısını odaya aktaran ısıtıcıdır. Kombi, merkezi sistem veya ısı pompası ile ısınan evlerin çoğunda ısı odalara radyatörler aracılığıyla ulaşır. Bu yazıda radyatörün nasıl çalıştığını, çeşitlerini ve radyatörden en yüksek verimi almak için nelere dikkat edilmesi gerektiğini anlatıyoruz.
Radyatör nasıl çalışır?
Kombide veya merkezi kazanda ısıtılan su, pompa yardımıyla borular üzerinden radyatörlere gönderilir. Sıcak su radyatörün içinden geçerken ısısını radyatörün metal gövdesine verir. Gövde de bu ısıyı iki yolla odaya aktarır:
-
Taşınım (konveksiyon): Radyatörün çevresindeki hava ısınır, hafifleyerek yükselir ve yerine soğuk hava gelir. Böylece odada sürekli bir hava dolaşımı oluşur. Isının büyük bölümü bu yolla yayılır.
-
Işınım (radyasyon): Radyatör yüzeyi, yakınındaki eşyaları ve insanları doğrudan ısıtır.
Isısını veren su soğuyarak dönüş borusuyla kombiye geri döner ve yeniden ısıtılır. Merkezi sistemlerin çalışma şeklini merkezi ısıtma nedir yazımızda anlattık.
Radyatör çeşitleri
|
Tür |
Özellik |
|
Panel radyatör |
Çelik panellerden oluşur; günümüz konutlarında en yaygın türdür. Tip 11, 21, 22, 33 gibi modelleri vardır. |
|
Döküm radyatör |
Dökme demirden yapılır; ısıyı uzun süre korur ama ağırdır ve geç ısınır. Eski binalarda görülür. |
|
Alüminyum radyatör |
Hafiftir, hızlı ısınır; dilimli yapıdadır. |
|
Havlupan |
Banyolarda hem ısıtma hem havlu kurutma amacıyla kullanılır. |
|
Dekoratif radyatör |
Tasarım öncelikli modellerdir; ısıl kapasitesi modele göre değişir. |
Panel radyatör tiplerinin ne anlama geldiğini panel radyatör nedir, tip 22 ne demek yazımızda ayrıntılı anlattık. Elektrikle çalışan ve tesisata bağlı olmayan yağlı radyatörler ise farklı bir cihazdır; bu konu için yağlı radyatör kaç m² ısıtır yazımıza bakabilirsiniz.
Radyatör kapasitesini neler belirler?
-
Boyut ve panel sayısı: Yüzey alanı arttıkça odaya verilen ısı artar.
-
Su sıcaklığı: Radyatöre gelen suyun sıcaklığı düştükçe verdiği ısı da azalır. Bu nedenle düşük sıcaklıkla çalışan ısı pompalarında radyatörlerin daha büyük seçilmesi gerekebilir.
-
Konum: Radyatörün pencere altında olması, soğuk havanın odaya yayılmasını engeller.
Sık Sorulan Sorular
Radyatör ile petek aynı şey mi?
Evet. Günlük dilde "petek" olarak adlandırılan ısıtıcılar teknik olarak radyatördür.
Radyatörün üstü sıcak altı soğuksa ne olur?
Alt kısmın soğuk kalması genellikle radyatörün içinde çamur ve tortu biriktiğini gösterir; radyatör temizliği gerekebilir.
Radyatörün üstü soğuk altı sıcaksa ne olur?
Bu durum radyatörde hava biriktiğini gösterir. Hava alma vidası açılarak hava boşaltılmalıdır.
Hangi radyatör daha verimli?
Verimi tür kadar doğru boyut ve tesisata uygunluk belirler. Konutlarda panel radyatörler, hızlı ısınma ve kolay montaj nedeniyle en yaygın tercihtir.
Dikkat Edilmesi Gerekenler
- Havasını düzenli alın. Radyatörde biriken hava ısınmayı engeller; üst kısmı soğuk kalan radyatörde hava vardır. Ayrıntılar için radyatör havası alınmazsa ne olur yazımıza bakabilirsiniz.
- Önünü kapatmayın. Kalın perde, mobilya ve radyatör örtüsü ısının odaya yayılmasını engeller.
- Arkasına yansıtıcı folyo yerleştirmeyi değerlendirin. Özellikle dış duvarlardaki radyatörlerde ısının duvara kaçmasını azaltır.
- Termostatik vana kullanın. Her odanın sıcaklığını ayrı ayrı ayarlayarak gereksiz ısınmayı önler.
- Tıkanmalara karşı temizletin. Alt kısmı soğuk kalan radyatörde çamur birikmiş olabilir; tıkalı radyatör nasıl temizlenir yazımızda bu konuyu anlattık.
Uygulama Adımları
- İhtiyaca Uygun Radyatör Tipini Belirleyin: Hızlı ısınma ve yüksek verim için alüminyum, uzun ömür ve standart çözümler için çelik panel, banyolar için ise havlupan modellerini tercih edin.
- Doğru Konumlandırma Yapın: Soğuk havanın giriş noktası olan pencere altlarını tercih ederek dışarıdan gelen soğuk havayı daha odaya yayılmadan kesin.
- Isı Hesaplamasını (Kalori Hesabı) Yaptırın: Odanın metrekaresi, tavan yüksekliği, yalıtım ve cam alanlarına göre doğru Watt gücündeki radyatörü seçin.
- Hava Alma (Purjör) İşlemini İhmal Etmeyin: Radyatörün üst kısmı soğuk kalıyorsa içinde hava birikmiş demektir; purjör anahtarı yardımıyla biriken havayı tahliye ederek su devirdaimini sağlayın.
- Dengeli Isı Dağılımını Koruyun: Termostatta belirlenen sıcaklığa ulaşılana kadar suyun dönüş çevrimini aksatmayacak şekilde giriş-çıkış vanalarını ve tesisat akışını dengede tutun.